Ontwikkelfasen kind

     

Kinderen ontwikkelen zich razendsnel. In iedere leeftijdsfase leren ze weer iets nieuws en staat ander gedrag op de voorgrond. Hieronder zie je een overzicht van de ontwikkelfasen en welk gedrag daarbij hoort. En de aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder en wat het kind nodig heeft. Het is belangrijk om daarbij te weten dat dit geldt voor een groot deel van de kinderen. Elk kind ontwikkelt zich op zijn/haar eigen tempo. Dus jouw kind kan sneller of langzamer zijn. Maak je niet meteen zorgen. Heb je hier vragen over? Neem dan contact met ons op. Maar kijk ook eens in je Groeigids en de Groeigids-app.

Babyfase 0-1 maand

Ontwikkeling van het kind:
• 17 uur per dag slapen
• Eerste week na geboorte gewichtsafname (max. 10%)
• Starten met vitamine D
• Scherp zien tot 20-30 cm afstand

Wat heeft je kind nodig:
Aandacht, structuur en rust.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
Probeer rust en structuur aan te brengen en je kind te leren kennen (wat vindt je kind prettig, wat betekenen de huiltjes en geluiden).

Babyfase 1-4 maanden

Ontwikkeling van het kind:
• 17 uur per dag slapen
• Volgen en hoofd meedraaien
• Teruglachen (6 weken)
• Laten zien van gevoelens via lichaamstaal en huilgedrag

Wat heeft je kind nodig:
Ritme en regelmaat. En contact met jou.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
Communiceren met je kind door te praten, te knuffelen, te reageren op signalen die je kind geeft.

Babyfase 4-8 maanden

Ontwikkeling van het kind:
• Starten met bijvoeding (4 – 6 maanden)
• Doorkomen eerste tanden
• Diepte zien en geluidjes maken
• Ontdekken met ogen, handen, mond
• Eenkennig

Wat heeft je kind nodig:
Structuur, opbouwen regelmatig slaapritme, starten met tandenpoetsen.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder
Probeer het kind op de eigen kamer te laten slapen. Bereid je voor op hoe om te gaan met eenkennigheid.

Babyfase 8-12 maanden

Ontwikkeling van het kind:
• Dromen, tussentijds wakker worden
• Vaste voeding
• Herkenning van gezichten
• Herkennen van eigen naam
• Ontstaan van verlatingsangst
• Gevoelig voor stemmingen van anderen

Wat heeft je kind nodig:
Steeds hetzelfde gedrag/reactie zodat je kind weet waarop het kan vertrouwen, dat biedt veiligheid. Maar het wil ook ruimte om te ontdekken.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
Je kind gaat misschien onrustiger slapen, waarbij een vast bed ritueel kan helpen. Je kunt stimulerend speelgoed geven en verdiep je in het belang van media-opvoeding.

Peuterfase 1-2 jaar

Ontwikkeling van het kind:
• Eén keer overdag en 12 uur per nacht slapen
• Mee eten en drinken uit beker
• Brabbelen, drie nieuwe woorden per dag
• Ontstaan interesse in zindelijkheid
• Eigen wil, uitproberen wat het wel en niet mag doen, wil ook zelf doen, steeds meer ik-besef
• Nadoen van gedrag, interesse in andere kinderen (naast elkaar spelen)

Wat heeft je kind nodig:
Zorgen voor taalontwikkeling door voorlezen en veel praten. Duidelijkheid in wat wel en niet mag.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
Praat veel met je kind en maak gebruik van (activiteiten in) de bibliotheek. Vertel je kind wat wel/niet mag en geef er ook uitleg bij.

Peuterfase 2-3 jaar

Ontwikkeling van het kind:
• Tekenen (krassen), leren traplopen, rennen, leren aankleden
• Drie woord–zinnen, begrijpt aanwijzingen
• Zindelijk worden
• Peuterpuberteit, driftbuien en wisselend temperament
• Kan zich nog niet in anderen verplaatsen, grenzen ontdekken

Wat heeft je kind nodig:
Duidelijke grenzen, maar ook dat je vertrouwen en veiligheid biedt.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
De peuterpuberteit en driftbuien maken je als ouder wel eens onzeker. Praat erover en probeer met je partner/mede-opvoeder op een lijn te zitten over de opvoeding. Negeer negatief gedrag en benoem positief gedrag.

Peuterfase 3-4 jaar

Ontwikkeling van het kind:
• Alleen ’s nachts slapen
• Extra vitamine D nodig
• Eigen lichaam ontdekken
• Ook interesse in lichaam van anderen
• Waarom vragen stellen, nieuwsgierig
• Geen gevaar zien
• Grote fantasie
• Peuterangsten
• Bewustwording van gevoelens van anderen

Wat heeft je kind nodig:
Ruimte om steeds meer zelf te doen, zoals bijvoorbeeld zelf aankleden. Aandacht voor de gevoelens van angst of boosheid.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
Steeds meer zelf laten doen. Geef complimenten, maar let ook goed op.
Probeer te ontdekken waar angst of boosheid vandaan komt en benoem de gevoelens.

Kleuterfase 4-6 jaar

Ontwikkeling van het kind

• Wisselen van melktanden
• Leren staat centraal
• Ontwikkelen genderidentiteit (doktertje spelen)
• Start gewetensontwikkeling, piek in magisch denken
• Herkenbare figuren tekenen (motorische ontwikkeling)
• Vriendschappen sluiten

Wat heeft je kind nodig:
Stimuleren van spel en taalontwikkeling. Aangeven van gewenst gedrag benoemen.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
‘media wijsheid’

Schoolkind 6-12 jaar

Ontwikkeling van het kind:

• Slapen 9 tot 11 uur
• Aandacht voor oorzaak en gevolg: leren, begrijpen, oordelen, redeneren en conclusies trekken
• Ongemakkelijk gevoel bij blootzijn, mindere vragen durven stellen, voor het eerst verliefd
• Vorming van zelfbeeld, morele ontwikkeling
• Wens om erbij te horen en geaccepteerd te worden
• Bewust worden van seksuele oriëntatie (hoort bij het zelfbeeld en kan ouders geruststellen dat kind in deze leeftijd bepaalde voorkeur kenbaar maakt)
• eigen mediabehoefte krijgen
• motorische ontwikkeling (ontwikkelen van spieren. Armen en benen in proportie (groeipijnen)

Wat heeft je kind nodig:
Positieve aandacht, uitleggen waarom regels belangrijk en nodig zijn. Steunen, sturen en stimuleren.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
Herverdeling taken en regels in huis en ‘media wijsheid’.

Puberteit 10-15 jaar

Ontwikkeling van het kind:

• Groeispurt, grote eetlust, slaapritme verandert
• Bewegingen zijn tijdelijk in de war (slungelig)
• Onvoldoende in staat te plannen en organiseren (geen oog voor gevolgen van gedrag)
• Grote leerpotentie
• Fantasie over seksualiteit
• Drang naar intense ervaringen en risico’s nemen
• Aardig gevonden willen worden door leeftijdsgenoten
• Wisselend humeur, wennen aan nieuwe lichaam
• Verschijnen van secundaire geslachtskenmerken
• Onvoldoende impulsbeheersing
• Zelf over/onderschatting
• Onzekerheid
• Media wijsheid

Wat heeft je kind nodig:
Delen van ervaringen (gevoelens en emoties), positieve aandacht (waardevrij). Ruimte voor experimenteren en ontdekken, open communicatie (luisteren, praten en onderhandelen), uitleg geven over gevolgen van bepaald gedrag.

Aandachtspunten voor jou als ouder/opvoeder:
Zorgen, angsten en twijfels bij ouders nemen toe, pubers nemen afstand van ouders. Leeftijdsgenoten zijn belangrijk, verschillen in afspraken tussen de verschillende kinderen en ‘media-wijsheid’.

Adolescentie 15-18/23 jaar

Ontwikkeling van het kind:
• Definitieve lengte bereikt, hersenen rijpen verder uit
• Zorgen voor eigen leefstijl, gezondheid en uiterlijk
• Abstract denken neemt toe, beter in staat beredeneerde keuzes te maken, toenemende concentratie
• Seksueel actief
• Bewustzijn eigen identiteit. Vorming waardensysteem
• Empathie, verantwoordelijkheid nemen, gevoelige periode van het ontwikkelen positief zelfbeeld

Wat heeft je kind nodig:
Acceptatie seksuele keuzes, stimuleren om zelf problemen op te lossen. Interesse laten blijken en mening niet direct laten horen. Verschuiving van opvoeder naar adviseur.