Als je zwanger bent kun je last hebben van je lichaam. Zwangerschapskwaaltjes noemen we dat. Helaas hoort dat erbij. Waar kun je last van krijgen? Kwaaltjes en ongemakken horen bij een zwangerschap. Maar wordt het je te veel? Praat er over met je verloskundige. Zij kan kijken of er iets aan te doen is.

Moe
In de eerste 3 maanden kun je je erg moe voelen. Dat komt door alle veranderingen in je lichaam. Daarna krijg je meestal weer meer energie: van de vierde tot en met de zevende maand voelen veel zwangere vrouwen zich juist erg fit. De laatste 2 maanden wordt je lichaam zwaarder. Dan wil je misschien extra rust.

Misselijk
Veel zwangere vrouwen zijn in de eerste 3 maanden misselijk. Soms duurt die misselijkheid langer dan 3 maanden.

• Meestal is je misselijkheid ’s ochtends het ergst.
• Misschien kun je niet meer tegen bepaalde geuren.
• Soms heb je geen zin in eten. Maar je kunt beter wel wat eten.

Blijf ’s ochtends nog even in bed liggen. Eet iets kleins terwijl je nog in bed ligt. Een cracker of een beschuit bijvoorbeeld. Dan gaat je misselijkheid sneller over.

Je maagzuur brandt
Vanaf de vierde maand van de zwangerschap kun je last krijgen van brandend maagzuur. Hoe komt dat? Je baarmoeder wordt steeds groter en drukt tegen de onderkant van je maag aan. En het maagzuur komt wat gemakkelijker omhoog. Want de afsluiting tussen maag en slokdarm wordt wat slapper.

Snellere hartslag
Je hart slaat sneller dan normaal. Je hebt namelijk 25% meer bloed in je lichaam als je zwanger bent. 5 liter bloed wordt dan iets meer dan 6 liter. Je hart moet harder werken om dat bloed door je lichaam te pompen.

Aambeien
Aambeien komen veel voor bij zwangere vrouwen. Door de hormonen heb je meer last van harde ontlasting. En daar krijg je weer aambeien van. Daarnaast drukt je groeiende baarmoeder op je darmen.

Tips

• Eet veel vezels. Dan blijft je ontlasting zacht. Vezels zitten in:
  - volkorenbrood, roggebrood en bruin brood;
  - muesli, havermout en zemelen;
  - aardappelen, rijst en pasta;
  - alle soorten bonen, erwten en linzen;
  - alle soorten vers fruit, verse groente en rauwkost;
  - krenten, rozijnen, tutti frutti, dadels en vijgen;
  - noten, pinda’s, lijnzaad, sesamzaad en zonnebloempitten.
• Drink veel;
• Beweeg genoeg en regelmatig.

Haaruitval
Je haar kan mooier worden als je zwanger bent. Voller, soepeler en glanzender. Dat komt omdat je bloed beter door je lichaam stroomt. En ook door de huid van je hoofd. Maar dat extra haar valt ook weer uit: ongeveer 3 maanden na je bevalling. Schrik dus niet als je dan ineens veel haar verliest.

Last van de zon
Ga veel naar buiten als je zwanger bent. Je huid maakt dan veel vitamine D aan. Maar let op dat je niet te lang in de zon zit. Want je kunt vlekken op je huid krijgen. Dat komt door de hormonen in je lichaam. Ga dus liever in de schaduw zitten en smeer je goed in.

Slecht slapen
Misschien slaap je minder goed tijdens je zwangerschap.

• In de eerste en de laatste maanden word je soms midden in de nacht wakker. En kun je niet meer doorslapen.
• Misschien moet je steeds je bed uit om te plassen.
• In de laatste maanden is het vaak moeilijk om een goede slaaphouding te vinden.
• Of pieker je over alles wat er op je af komt? Dan kun je ook niet lekker slapen.

Tegen deze slaapproblemen kun je helaas weinig doen. Neem een beker warme melk voordat je gaat slapen. Of een lekker warm bad of warme douche. Maar gebruik geen slaapmiddelen!

Meer vaginale afscheiding
Meestal heb je meer vaginale afscheiding als je zwanger bent. Dat is heel normaal. En het komt ook weer door de hormonen. Je kunt ook eerder een schimmelinfectie krijgen. Dan heb je vaak jeuk en/of gezwollen schaamlippen.
Vraag dan advies aan je verloskundige. Of ga naar je huisarts.

Je kunt je plas niet ophouden
Het is niet raar als je af en toe je plas niet kunt ophouden. Je bekkenbodemspieren zijn wat slapper geworden. En je baarmoeder drukt steeds zwaarder op je blaas.

Je kunt je bekkenbodemspieren trainen. Zo worden ze sterker:

• Span je bekkenbodemspieren goed aan.
• Houd dit 5 tellen vast. Laat dan weer los.
• Doe dit 10 keer achter elkaar.
• Doe deze oefening 3 keer per dag. Bijvoorbeeld als je je tanden poetst, op de bus staat te wachten of in bed ligt.

Bandenpijn
Bandenpijn is een zeurende pijn in je onderbuik. Soms steekt het. Je baarmoeder groeit en rekt op. Daardoor komt er druk op de banden die je baarmoeder vasthouden. Dat kan pijn doen. Die pijn kun je ook in je liezen of in je rug voelen.

Let vooral goed op je houding: hoe sta je, hoe loop je, hoe zit je? Je kunt een buikband dragen. Die ondersteunt je buik.

Vocht vasthouden
Aan het einde van je zwangerschap houdt je lichaam extra vocht vast. Dat is normaal. Je handen en voeten zijn soms wat dikker door het vocht.

Jeuk
Tijdens de zwangerschap kun je verschillende soorten jeuk krijgen:

• Misschien heb je alleen jeuk op je buik. Dat komt vaak voor.
• Soms heb je jeuk over je hele lichaam. Door de hormonen komen er bepaalde stoffen in je bloed.
  En daar kun je jeuk van krijgen. Je kunt mentholpoeder gebruiken om de jeuk te verzachten.
• Je kunt ook jeuk krijgen door heel veel pukkeltjes. Dit komt meestal in de laatste maanden voor.
• Heb je heel erg veel jeuk? Zeg dat dan tegen je verloskundige!

Harde buiken
In de tweede helft van je zwangerschap begint je baarmoeder te oefenen voor de bevalling. De spieren van je baarmoeder trekken dan af en toe even samen. Zo bereiden ze zich voor op de weeën. Tijdens deze ‘oefenweeën’ voelt je buik strak en hard aan. Daarom zeggen we ook wel dat je een 'harde buik' krijgt.

Je kunt ook een harde buik krijgen als je te weinig rust neemt.

Je hebt meer of minder zin in seks
Sommige zwangere vrouwen krijgen meer zin in seks. Andere vrouwen minder. Ook mannen kunnen meer of minder zin krijgen om te vrijen.

Je kunt tijdens je hele zwangerschap blijven vrijen. Zolang je er allebei zin in hebt. Maar je kunt beter niet vrijen:

• als er bloed uit je vagina komt.
• als je vliezen zijn gebroken.

Tip
Krijgen jullie problemen over seks? Probeer dit dan open en eerlijk met elkaar te bespreken. Heb je vragen of zorgen? Bespreek die dan met je verloskundige.

Bloedverlies
In de eerste 3 maanden van je zwangerschap kan er wat bloed uit je vagina komen. Dit gebeurt bij 1 op de 5 zwangere vrouwen. Meestal is er niets aan de hand en stopt het vanzelf. Er zijn verschillende redenen voor.

Het komt vaak voor dat je baarmoeder een beetje bloedt als het eitje zich ‘innestelt’ in je baarmoeder. Meestal is er minder bloed dan wanneer je ongesteld bent. En het kan 1 tot 3 dagen duren. Je kunt erdoor in de war raken: ben je misschien ongesteld geworden? Of is het een miskraam?

Bij een miskraam verlies je veel bloed. En je hebt pijn in je onderbuik. Die pijn lijkt op de pijn die je hebt als je ongesteld bent. Of op weeën. Je kunt je ook ineens minder zwanger voelen. Een miskraam komt voor bij ongeveer 1 op de 10 zwangere vrouwen.

Komt er bloed uit je vagina tijdens je zwangerschap? Neem dat altijd serieus. Je weet nooit zeker wat de reden is. Bel daarom altijd je verloskundige of huisarts.